Get Adobe Flash player

Bütçe Görüşmeleri Konuşma Metni

Erzincan Milletvekili Sayın Sebahattin KARAKELLE’nin
TBMM Genel Kurulu Ulaştırma Bakanlığı İle Bağlı ve İlişkili
Kuruluşlarının Bütçe Görüşmeleri Konuşma Metni

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Ulaştırma Bakanlığı ile bağlı kuruluşları Denizcilik Müsteşarlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile Bakanlığın ilişkili kuruluşu olan Telekomünikasyon Kurumu’nun 2009 yılı bütçe tekliflerinin görüşülmesi vesilesiyle sözlerime başlamadan önce yüce heyetinizi saygı ile selamlıyorum.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Ulaşım ve iletişim; insan ve toplum hayatının olmazsa olmaz en önemli mihenk taşlarından biridir. Aynı zamanda bir ülkenin kalkınmışlığı konusunda, ulaştırma ve iletişim sektörlerinin gelişmişliği en önemli ölçütlerden birini teşkil etmektedir.

Ülkenin milli birlik ve bütünlüğünün sağlanmasında, bölgeler arası kalkınmışlık farkının ortadan kaldırılmasında, ülkenin savunulmasında ve ekonominin gelişmesinde ulaşımın rolü çok büyüktür. Dolayısıyla ulaşım ve iletişim bir ülkenin can damarıdır. 

İşte bu gerçeklerden hareket ederek Ulaştırma Bakanlığının faaliyetlerini incelediğimizde ulaştırma ve haberleşme hizmetlerinde ciddi bir atılımın gerçekleştiğini görmekteyiz.

Demiryolu Sektörü

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Cumhuriyetten önce 4559 km. demiryolu ağına sahip olan Türkiye’de 1923–1950 yılları arasında 4.644 km, 1951–2007 yılları arasında 1.800 km. yeni yol ağı yapılmıştır. 2007–2013 yılları arasında da 1938 km.lik yeni demiryolu ağının tamamlanması planlanmaktadır.

Yüzyılın en önemli projelerinden biri olan MARMARAY projesi, İstanbul’un kentsel yaşantısını sağlıklı olarak sürdürebilmesini sağlayacak, bireysel ulaşıma ve karayoluna bağımlılığı asgari düzeye indirecek bir projedir. MARMARAY projesi, kentin bugün en önemli sorunu olan trafik sorununa köklü bir çözüm getirecektir. Projenin gerçekleşmesi ile Doğu – Batı yönünde diğer ulaşım sistemleriyle bütünleşmiş 76,3 km’lik yüzeysel metro ağı oluşturulacaktır. Boğazın iki yakası arasındaki ulaşım 4 dakikada sağlanacaktır. Proje kapsamında yüksek standartlarda ve çevre dostu olan konforlu araçlar kullanılacaktır. Ayrıca, demiryolu boğaz tüp geçişi sayesinde Asya – Avrupa kıtaları demiryolu ile bağlanacak. Bu sayede uluslararası transit taşımacılığı kesintisiz olarak gerçekleştirilecektir. MARMARAY, tek yönde saatte 75.000, çift yönde ise 150.000 yolcu taşıyarak, mevcut Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprülerindeki tıkanmayı azaltacaktır. Çevreye duyarlı bir proje olan MARMARAY projesiyle toplam 1 milyon yolcu bu demiryolu hattından yararlanabilecektir. MARMARAY’ın tamamlanmasıyla, İstanbul ulaşımında demiryollarının payı yüzde 6’dan yüzde 27’ye yükselecek. Proje kapsamında ilk tüp 24 Mart 2007’de batırıldı. 23 Eylül 2008 tarihi itibariyle 11 adet tüpün tamamı boğaza batırılmıştır. Toplam 20,088 km. uzunluğundaki kara tünellerinin tünel delme makinesi (TBM) ile 3 farklı noktadan yaklaşık 1800 metresi açılmıştır. 127.2 metre boyundaki Üsküdar Makas Tüneli NATM (Yeni Avusturya Tünel Açma) Metodu ile açılarak tamamlanmıştır. Projenin ikinci kısmını oluşturan mevcut Banliyö Hatlarının İyileştirilmesi ve Elektromekanik Sistemleri İşi (CR-1) ihalesinde sözleşme imzalanmış ve 21 Haziran 2007 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanmıştır. İşin kapsamında, toplam 36 istasyon yenilenerek modern istasyonlar haline getirilecektir.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

MARMARAY projesinin yanında İstanbul’da karayolu tüp tüneli yapılması da planlanmaktadır. Yapılacak olan karayolu tüp tüneli 2’şer şeritli ve iki katlı olarak öngörülmüştür. Tünel yalnızca küçük otobüs, minibüs ve otomobillerin kullanımına izin verilecek şekilde tasarlanmıştır. İnşaatın yer teslim tarihinden itibaren yaklaşık 3 senede tamamlanması planlanmaktadır. Tüneli kullanacak araç sayılarına bağlı olarak gerek yakıt tüketiminin düşmesi, gerekse yolculuk sürelerinin azalması sonucunda senede yaklaşık 125 milyon ABD Doları milli ekonomiye katkı sağlanacaktır.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Ankara-İstanbul arasında seyahat süresini 3 saate indirecek olan hızlı tren projesi ile ülkemiz demiryollarında yeni bir çağ açılmış olacaktır. Bu güzergahta son teknolojiye uygun, saatte 250 km hız yapabilen yeni tren setleri ile konforlu ve güvenli bir yolculuk sağlayacağız.  Bu projeyi işletmeye aldığımızda Ankara-İstanbul arasında karayolu ağırlıklı olan yolcu taşımacılığı demiryolu lehine değişecek ve demiryolunun halen % 10 olan yolcu payı % 78’e yükselecektir. Bu projenin hayata geçirilmesi ile bu güzergahla bağlantılı Ankara-Balıkesir-İzmir hattında da seyahat süresi 2 saat kısaltılmış olacaktır. Ankara-İstanbul Hızlı Tren projesinin Esenkent-Eskişehir bölümünde Ekim sonu itibariyle % 97 gerçekleşme sağlanarak altyapının geçici kabulü yapılmıştır. Bu kapsamda Esenkent-Hasanbey arasında test sürüşleri 23 Nisan 2007 tarihinde başlamış ve ülkemizde ilk kez trenle saatte 282 km hıza ulaşılmıştır. Projenin Köseköy-Vezirhan ve Vezirhan -İnönü kesimlerinin ihaleleri tamamlanmış olup, kredi görüşmeleri Hazine Müsteşarlığınca tamamlanmıştır. İlgili firmaya yer teslimi 22 Eylül 2008 tarihinde yapılmıştır.
Bu arada, Ankara- Konya Hızlı Tren Projesi tamamlandığında Ankara-Konya arası 1 saat 15 dakikaya, İstanbul-Konya arası 3.5 saate düşecek. Ankara-Konya Hızlı Tren hattının üst yapı inşaat işlerinin tamamlanmasını müteakip 2009 yılı sonunda deneme işletmesine açılması planlanmıştır.
Nüfus yoğunluğu itibarıyla üçüncü büyük kentimiz olan İzmir’in başkent Ankara’ya, yüksek standartlı bir demiryolu ile bağlanması amacıyla yapımı öngörülen Ankara-İzmir Hızlı Tren Projesinin etüt proje işleri tamamlanmıştır. Söz konusu projenin kamulaştırma ve yapım ihalesi çalışmalarına devam edilmektedir. Bu proje ile Ankara-İzmir arası 824 km.den 623 km.ye düşürülerek 14 saat olan seyahat süresi 3,5 saate inecek, aynı zamanda en büyük ithalat ve ihracat limanı olan İzmir Limanı ve Ege Bölgesinde üretilen ürünlerin Doğu ve Orta Anadolu’ya yüksek kapasiteli ve daha hızlı ulaşımı sağlanacaktır. Projenin 2014 yılında tamamlanması öngörülmektedir.
Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Ankara-Sivas Hızlı Tren Projesi kapsamında Ankara-Sivas arasını 602 km’den 466 km’ye, seyahat süresini 12 saatten 3 saate indirmek amacıyla uygulama projeleri tamamlanmıştır. Projenin ihale hazırlıkları devam etmektedir. Projenin 2011 yılında tamamlanması planlanmaktadır.

Ayrıca, Sivas-Erzincan-Erzurum-Kars Demiryolu Projesinde fizibilite ve etüt işi üç bölüm halinde ihale edilmiş olup, proje kapsamında çalışmalar devam etmektedir.

Bu arada, Tekirdağ-Muratlı demiryolu inşaatı 14 Nisan 2007 tarihinde başlamış olup, 2009 yılında tamamlanacaktır. Yine 2010 yılı içinde Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesinin yoğun yük taşımacılığına hizmet vermek amacıyla bölgenin Manisa/Turgutlu-İzmir/Kemalpaşa hattına bağlanması için planlanan demiryolu inşaatı tamamlanacaktır.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan arasında doğrudan demiryolu hattı tesisi amacıyla planlanan Bakü-Tiflis-Kars (BTK) demiryolu inşaatının yapımı Gürcistan ve Azerbaycan ile mutabakata varılarak planlanmıştır. Söz konusu projenin, yeni inşa edilecek kısmının 76 km.si sınırlarımız içerisinde, 29 km.lik bölümü ise Gürcistan sınırları içerisindedir. Proje kapsamında hattın temel atma töreni 24 Temmuz 2008 tarihinde Kars’ta gerçekleştirilmiştir.  Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu Projesi hayata geçirildiğinde demiryollarının Asya çıkışı bu hat üzerinden bağlanacak ve bölge ekonomisine canlılık gelecektir.

Ayrıca, ülkemiz Asya-Avrupa arasında köprü konumunda olup, buna uygun olarak Halkalı-Bulgaristan Hududu demiryolu hattı etüt proje işleri ihale edilerek çalışmalara başlanmıştır. Bu bağlamda Tekirdağ-Muratlı- Büyükkarıştıran Demiryolu hattının tamamlanmasıyla Tekirdağ Limanına bağlantı kurulacak, uluslararası yük taşımacılığı artacaktır.

Doğu-Batı koridoru eksenindeki tüm bu hızlı tren hattı çalışmaları bitirildiğinde ise, ülkemiz üzerinden Avrupa’dan Çin’e kadar tarihi “İpek demiryolu” tesis edilmiş olacaktır.

Ayrıca, özellikle organize sanayi bölgelerinin demiryoluna bağlantısının sağlanması için iltisak hatları yaygınlaştırılmaktadır. 2002 yılına kadar 282 merkeze bağlantılı 382 km olan iltisak hatları uzunluğumuz, bugün itibariyle 317 merkeze ve 433 km.ye ulaşmıştır.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Bu arada özel sektör işbirliği ile demiryolları sektöründe kullanılacak teçhizatların kendi kaynaklarımızdan temin edilmesi amacıyla, Türkiye’de teknolojisi bulunmayan her türlü Elektrikli Tren Dizileri ve Hafif Raylı Araçlar ile Hızlı Tren Setleri ve Hızlı Tren Yolcu Vagonlarının üretiminin yapılacağı fabrikanın temelleri Adapazarı’nda atılmıştır. 

Ulaştırma Bakanlığınca yapılan çalışmalar ışığında son 5 yılda 5200 km. demiryolu yenileme ve bakımı yapılmıştır. Ayrıca, yaptığımız çalışmalarla dizel lokomotif parkımızı gençleştiriyor ve güçlendiriyoruz. 89 adet olan Dizel Elektrikli Anahat Lokomotifi’nin 42 tanesi TÜLOMSAŞ’ta imal edildi.

Türkiye’de son yıllarda yük taşımacılığında da büyük bir değişim yaşanmaktadır.  Yurt içinde blok tren işletmeciliğine geçilmiş, ayda 4000 adet yurt içi blok tren çalıştırılmaya başlanmıştır. Ayrıca, ayda 1000 adet uluslararası blok tren çalıştırılmaktadır. Bunlarla birlikte, Halkalı, Köseköy, Kayseri, Samsun, Eskişehir, Balıkesir, Yenice, Erzurum ve Aydın’da olmak üzere toplam 9 adet yeni lojistik köy kurulmaktadır.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Bütün bu çalışmaların neticesinde, 2003 yılına göre 2007 yılında yolcu taşımacılığında % 6 artış sağlanmıştır. 2003 yılında 77 milyon kişi demiryollarında yolculuk etmiş, bu sayı 2007 yılında 81.2 milyona ulaşmıştır. 2008 yılında da 80.1 milyon kişinin demiryollarında yolculuk yapacağı tahmin edilmektedir.

Yük taşımacılığında ise 2003 yılına göre 2007 yılında % 32’lik bir artış sağlanmıştır. 2003 yılında demiryollarında 15.8 milyon Net-ton yük taşınmışken, bu sayı 2007 yılında 20.8 milyon Net-tona ulaşmıştır. 2008 yılında ise bu sayının 22.8 milyon Net-tona ulaşacağı tahmin edilmektedir.

Karayolu Sektörü

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Ulaştırma Bakanlığınca yapılan çalışmalar neticesinde kara taşımacılığında yeni düzenlemeler getirilmiş, Karayolu Taşıma Kanunu çıkarılmıştır. Bu kanun ve yönetmeliklerle güçlü, organize olmuş, çok sayıda özmal taşıta sahip olarak verimli işletmecilik yapmak amaçlanmıştır. Ayrıca; bireysel taşımacılık yerine kurumsal taşımacılık yapılması, mevcut atıl kapasitenin azaltılması, hizmetin vatandaşın ayağına götürülmesi düşüncesinden hareketle yetki belgelerinin verilmesi ile ilgili yetkilerin yerel yönetimlere bırakılması sağlanmıştır. Avrupa Birliği müktesebatına uygun olarak mesleki saygınlığa, mesleki yeterliliğe, mali yeterliliğe sahip hizmet kalite ve standardı yakalanmıştır. Ağır vasıta taşımacılığında belgelendirme yöntemine geçilmesiyle birlikte vatandaşlarımızı yetkin kılmak için dönemsel mesleki yeterlilik eğitimleri verilmektedir. Kara taşımacılığında yapılan düzenlemeler ve uygulamalarla birçok Avrupa Birliği üye ülkesinden daha iyi konuma gelinmiştir.

Bu arada ulaşım sektörünün tek çatı altında bütünlüğünü sağlamak amacıyla 2007 yılı içinde Karayolları Genel Müdürlüğü Ulaştırma Bakanlığına bağlanmıştır.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

1980’li yıllarda  “Uzun Vadeli Bir Otoyol Ağı Yapımı”  yol stratejileri ile 2002 yılının sonu itibariyle Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda 1851 km otoyol, 4326 km bölünmüş yol olmak üzere toplam 63.220 km yol ağı bulunmaktaydı. 

58., 59. ve 60. Hükümetler döneminde ise ülkemizin ihtiyaç duyduğu güvenli, ekonomik ve rahat erişilebilirliği sağlayan bir karayolu ulaşımı için Acil Eylem Planı kapsamında “15.000 Km. Bölünmüş Yol Yapımı” çalışmaları başlatılmıştır.

Yapılan çalışmalar neticesinde, bugün Karayolları Genel Müdürlüğünün yol ağında 2001 km otoyol, 31.315 km devlet yolu ve 30.684 km il yolu olmak üzere toplam 64.000 km yol bulunmaktadır. Bu yol ağının 15.110 km.si bölünmüş yol standardındadır.  

Otoyol yapım programı kapsamında 459 km kavşak kolu ve 25 km yan yol dâhil toplam 2.485 km otoyol tamamlanarak trafiğe açılmıştır. Şimdiye kadar otoyol ağı için yapılan toplam harcama 17.8 Milyar ABD Dolarına ulaşmıştır. 218 km uzunluğundaki otoyol kesiminde yapım çalışmaları halen devam etmektedir.

Ayrıca, Karayolları Genel Müdürlüğü bünyesinde Yap-İşlet-Devret Modeli çerçevesinde yapılması planlanan Gebze-İzmir Otoyolunun (421 km.) ihalesi Aralık ayında yapılacaktır. Kuzey Marmara (3.Boğaz Geçişi Dahil) Otoyolu projesinin koridor tespiti yapılmış, ön fizibilite çalışmaları tamamlanmıştır. Ankara-Delice Otoyolunun ÇED, fizibilite ve uygulama projesi ihalesi sonuçlandırılmış olup, sözleşmesi imzalanarak işe başlanacaktır.

Geriye kalan; Ankara – İzmir, Afyon – Antalya, Sivrihisar – Bursa, Tekirdağ-Çanakkale-Balıkesir Otoyolu projelerinde ise henüz projeler mevcut olmayıp, koridor tespitleri yapılmıştır.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

25.5 km.si otoyol, 1.6 km.si bağlantı yolu olmak üzere toplam 27.1 km uzunluğundaki Gümüşova-Gerede Otoyolu (Bolu Dağı Geçişi) Projesi tamamlanarak otoyol hizmete açılmıştır.

Toplam 167 Km uzunluğundaki İzmir-Aydın Otoyolunun (İzmir Çevre Yolu Dahil) 145 km.si otoyol ve 21 km.si bağlantı yolu olmak üzere toplam 166 km.lik kesimi tamamlanarak trafiğe açılmıştır. Kalan 1 km.lik Kuzey Çevre yolunda ise çalışmalar devam etmektedir.

Ayrıca, 23 km otoyol, 28 km bağlantı yolu olmak üzere toplam 51 km uzunluğundaki İzmir-Urla - Çeşme otoyolunun 45 km.lik kesimi trafiğe açılmış, projede % 80 fiziki gerçekleşme sağlanmıştır.

Kemerhisar-Pozantı otoyolu 54,6 km.si otoyol, 65,9 km.si bağlantı yolu olmak üzere toplam 120,5 km uzunluğunda olup; fiziki gerçekleşmesi % 44’ tür. Projenin öncelikle otoyolun Ereğli Kavşağı - Pozantı Kavşağı arasındaki 32.6 km otoyol ve 33.8 km bağlantı yolu olmak üzere toplam 66.4 km.lik kesimi binder seviyesinde ve devlet yolu statüsünde 2008 yılı sonunda trafiğe açılacaktır.

178 km.si otoyol ve 36 km.si bağlantı yolu olmak üzere toplam 214 km uzunluğundaki Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolunda fiziki gerçekleşme % 79’dur. Gaziantep Çevre Yolunda 20,5 km.lik kesim Devlet Yolu Statüsünde,  Gaziantep-Nizip arası (Nizip Bağlantı Yolu Dahil) kesim ile Birecik-Suruç ve Suruç-Şanlıurfa kesimleri otoyol statüsünde olmak üzere toplam 163 km otoyol ve bağlantı yolu bitirilerek trafiğe açılmıştır. 19 km.lik Fırat Geçişi kesiminin de 2008 yılında tamamlanmasıyla Gaziantep-Şanlıurfa arasındaki otoyolun sürekliliği sağlanacaktır.

Bu arada, 63 km.si otoyol ve 23 km.si bağlantı yolu olmak üzere toplam 86 km uzunluğundaki Bursa Çevreyolu otoyolunun 65 km.si tamamlanarak trafiğe açılmış ve % 95 fiziki gerçekleşme sağlanmıştır. 2009 yılı içinde 9 Km.lik kesiminin trafiğe açılması planlanmaktadır. Bursa Çevre Yolunun Yalova yönündeki uzantısı ile Yenişehir bağlantısı kısmının tamamlanmasıyla Bursa Çevre Yolunun tamamı bitirilmiş olacaktır.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Otoyol kullanıcılarına zaman ve paradan tasarruf sağlayan OGS (Otomatik Geçiş Sistemi) ve KGS’nin (Kartlı Geçiş Sistemleri) daha da yaygınlaştırılması ile bugün itibariyle OGS kullanıcı sayısı 1.564.112’ye, KGS kullanıcı sayısı da 2.063.002’ye ulaşmıştır. Bu sistemlerin tüm otoyollarda yaygınlaştırılması çalışmaları kapsamında otoyolu bulunan bütün bölgelerimizde KGS sistemleri kurulmuştur. Böylece otoyollarımızda bugün itibarı ile 319 adet KGS gişesi, 212 adet OGS gişesi ve 397 adet nakit gişe sayısına ulaşılmıştır. 2008 yılında otoyollardan geçen 303 milyon araçtan toplam 642 milyon YTL gelir elde edilmiştir.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

1998 yılında tespit edilen toplam 608 adet Kaza Kara Nokta ve Kaza potansiyeli yüksek noktalarda iyileştirme çalışmaları yapılarak kaza kara nokta sayısı 35’e düşürülmüştür.

Toplam 608 adet kaza kara noktasının ve kaza potansiyeli yüksek noktalarının iyileştirme çalışmaları yapılan kesimlerindeki gözlemlerde kaza oranında  % 64,  ölüm oranında  % 89, yaralanma oranında  % 73 ve maddi hasar oranında  % 65 iyileştirme sağlandığı tespit edilmiştir.

Denizcilik Sektörü:

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Türkiye denizcilikte de son yıllarda ciddi bir atılım gerçekleştirmiştir. Bu bağlamda ÖTV kaldırılarak denizciliğin gelişimine katkı sağlanmıştır. Böylece, yaklaşık 29 milyar mt akaryakıt kullanılmış olmasına karşılık, yaklaşık 30 milyar YTL ÖTV tutarı tahsil edilmemiştir. Bu uygulama ile kabotaj hattında çalışan gemilere; 2004 yılında 190 trilyon TL, 2005 yılında 246 milyon YTL, 2006 yılında 263 milyon YTL, 2007 yılında 281 milyon YTL, 2008 Eylül sonu itibariyle 199 milyon YTL destek sağlanmıştır.

Ulaştırma Bakanlığınca denizciliğimizi geliştirmek amacıyla yapılan çalışmalar neticesinde uluslararası Ro-Ro ile taşınan araç sayısında 2007 yılında 2002 yılına göre % 74’lük artış sağlanmıştır.

Bu arada, Paris Memorandumu kapsamında 2002 yılı verilerine göre tutulan Türk Bayraklı gemilerin sayısı 160 iken, bu sayı 2007 itibariyle 42 olmuştur. Türkiye siyah listeden gri listeye girmiştir.

Denizcilik alanında ihracat ve ithalat rakamlarında da artışlar olmuştur. Bu bağlamda, 2007 yılında limanlarımızda gerçekleştirilen ithalat miktarında 2002 yılına göre    % 71,   ihracat miktarında ise % 60 artış gerçekleşmiştir.

Ayrıca, liman, fener ve tahlisiye ücretlerinde yapılan indirimler neticesinde büyük tonajlı gemilerin gelmesine bağlı olarak yolcu sayısı Haziran 2008 itibari ile 2002 yılına göre % 311 artmıştır.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Sahibi Türk olan deniz ticaret filosu 2008-Ekim itibariyle 34.098.324 DWT’a ulaşmıştır. Böylece, Türk sahipli deniz ticaret filosu dünya sıralamasında 2007 yılında 19’uncu sırada iken, 2008 yılında 17’nci sıraya yükselmiştir.

Türkiye, Eylül 2008 itibariyle 238 adet (3,08 milyon DWT) gemi siparişi ile adet bazında dünya beşincisidir. Tersanelerimizin aldıkları gemi siparişlerinin adet bazında yaklaşık % 80’i tonaj bazında yaklaşık % 60’ı tankerlerden oluşmaktadır.

Bu arada, 1998-2002 yılları arasında tersanelerimizde 680 bin DWT gemi teslim edilmişken, 2003-2007 yılları arasında 1,8 milyon DWT gemi teslim edilmiştir. 1998-2002 yılları arasında tersanelerimizde 56 adet gemi ihraç edilmişken, 2003-2007 yılları arasında 183 adet gemi ihraç edilmiştir.

Buna paralel olarak, 2002 yılında mevcut tersanelerimizin kurulu kapasitesi 550 bin DWT iken, 2008 yılında 2,01 milyon DWT’a çıkarak yaklaşık 4 kat büyüme sağlanmıştır. Mevcut yatırımlar tamamlandığında tersanelerimizin kurulu kapasitesinin 3,74 milyon DWT daha artması beklenmektedir.

Ayrıca, Temmuz 2008 itibariyle 103.500 kişi olan gemi yan sanayindeki istihdamın 2013 yılında 350.000 kişiye çıkacağı tahmin edilmektedir. Emek yoğun yapıya sahip olan gemi inşa sanayimizin istihdam kapasitesi son 5 yılda 2 kattan fazla artmıştır. Mayıs 2008 tarihi itibariyle tersanelerimizde istihdam edilen kişi sayısı 34.500 iken, 2013 yılında bu sayının 111.000 kişiye çıkacağı tahmin edilmektedir.

Bu arada, 2008 yılının Eylül ayında Financial Times tarafından yayınlanan yat raporunda ülkemiz yat inşa siparişlerinin büyük ölçüde arttığından ve dünya yat inşa piyasasında etkileyici bir konumda olduğundan bahsedilmektedir. Gerek geleneksel, gerekse modern yat tipleri ile ülkemiz yat inşa sektöründe, dünya yat inşa piyasasında söz sahibidir. Ayrıca, ülkemiz mega yat inşasında dünya 3’üncülüğüne yükselmiştir. Halen ülkemizde kamu ve özel sektöre ait işletmeye açık yat limanlarının toplam kapasitesi yaklaşık 10.650 yattır. Yatırım programımızdaki işler ile birlikte yap-işlet-devret modeli ile ihale edilen ve ihalesi planlanan projelerin kademeli olarak tamamlanması sonucunda, yaklaşık 9.350 yatlık ilave bir kapasite elde edilerek toplam 20.000 yat kapasitesine ulaşılacaktır. Akdeniz ülkeleri arasında % 5 olan yat bağlama kapasitemiz  % 10’a yükselecek ve yıllık 2 milyar dolar olan yat turizmi gelirimiz ise 4 milyar dolara ulaşacaktır. 

Ayrıca, iç ve dış ticarete hizmet veren 27 adet kamu limanı ile özel sektör liman ve iskelelerinin toplam kapasitesi 286 milyon ton/yıldır. Bu kapasitenin önümüzdeki yıllarda yetersiz kalacağı göz önüne alınarak 2013 yılına kadar 114 milyon ton/yıllık kapasite ilavesiyle liman kapasitemizin 400 milyon ton/yıla çıkarılması hedeflenmektedir.

Ülkemizde bugüne kadar toplam 192 balıkçı barınağı, 101 adet barınma ve çekek yeri inşaa edilmiş olup, toplam 288 kıyı yapısı ile balıkçılık sektörüne hizmet verilmektedir. Bu tesislerden halen 19.280 adet balıkçı teknesi istifade etmektedir.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Deniz çevresini korumaya yönelik olarak Acil Müdahale Merkezlerinin Oluşturulması ve Denizlerimizde Mevcut Durumun Tespiti projesinin fizibilitesi 2009 yılı Haziran ayında tamamlanacaktır. “Balast Suları İle Taşınan Zararlı Sucul Organizmaların Kontrolü ve Yönetimi Projesi” proje çalışmaları ise bu yıl içinde tamamlanmıştır.

Ayrıca, deniz haberleşme alt yapısının modernizasyonu projesi kapsamında 6 adet verici 5 kw MF-HF verici, 15 adet alıcı, 1 adet Navteks cihazı (1 kw) ile 4 adet 490/518 kHz'i aynı anda alabilen Navteks alıcı cihazları ile 2 adet vertical log peryodik anten ile 1adet HF Rx anteni yeniden kurulacaktır. Projenin maliyeti 3.050.000 € olarak onaylanmış olup, Eşleştirme (Twinning) ve Ekipman Temini (Supply) olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. 250.000 € olan Eşleştirme bölümünün tamamı AB tarafından, 2.800.000 € olan Ekipman Temini bölümünün % 25’ine denk gelen 700.000 € kısmı öz kaynaklarımızdan % 75'ine tekabül eden 2.100.000 € ise AB fonlarından karşılanacaktır. Projeyle ilgili Merkezi Finans ve İhale Birimi tarafından ön duyuru (forecast) yayınlanmış olup, projenin 2010 yılında tamamlanması planlanmıştır.

Havacılık Sektörü

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

2002 yılında sivil havacılıkta serbestleşme yönünde atılan adımlar ve özel sektörün iç hatlarda tarifeli sefer düzenlemeye başlaması ile birlikte Türk sivil havacılığı çok hızlı bir büyüme eğilimine girmiş ve dünyada % 5 olarak gerçekleşen sektörel büyüme hızı, ülkemizde rekor bir gelişme ile % 30 olarak gerçekleşmiştir. Büyüme sonucu oluşan rekabet ortamı, sektördeki işletmelerin hizmetlerine yansımış, yolculara yeni fırsatlar sunulmuş, havayolu ile seyahat lüks olmaktan çıkarılarak yaygınlaştırılmıştır. 

2002 yılında sadece Türk Hava Yolları (THY) tarafından 2 merkezden 25 noktaya yapılan tarifeli iç hat seferleri, özel sektör kuruluşlarının da iç hatlarda tarifeli seferlere başlamasıyla birlikte bugün 5 havayolu işletmesiyle 7 merkezden toplam 43 noktaya ulaşmıştır. Bölgesel havacılık projesi kapsamında Ankara, İstanbul, İzmir illeri dışında da çapraz uçuş yapılan hat sayısında önemli ilerlemeler kaydedilmektedir. Yurtdışında uçuş gerçekleştirilen nokta sayısı artırılarak havayolu işletmelerimiz bağlantılı seferler aracılığı ile dünyanın pek çok ülkesine ulaşır hale gelmiştir.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Türk uçak filosuna 111 hava aracı katılmıştır. 2002 yılında havayolu taşımacılığı yapan şirket sayısı 13 iken bu sayı bugün 18’e yükselmiştir.  Türk tesciline kayıtlı büyük gövdeli hava aracı sayısı 150’den 261’e ulaşırken, koltuk kapasitesi yüzde 69 artarak 42.392 olmuştur.

Ayrıca, 2002–2007 yılları arasında uçak trafiğinde iç hatta % 132, dış hatta % 50 gibi önemli bir artış kaydedilirken bu rakam Ekim 2008 itibariyle toplam 864.718 olarak gerçekleşmiştir.

Türkiye’de 2002 yılı itibariyle toplamda 33 milyon kişi uçakla yolculuk etmişken, 2007 yılında bu rakam 70 milyonu aşmıştır. 2002 yılında iç hat yolcu sayısı 8 milyon 500 bin iken, Ekim 2008 itibariyle 28 milyon 298 bin olarak gerçekleşmiştir. 2008 yılsonu itibariyle 34 milyona ulaşması beklenmektedir. Dış hat yolcu sayısı ise Ekim 2008 itibariyle 37 milyon 291 olarak gerçekleşmiştir. Bu sayının yıl sonunda 39 milyona ulaşması beklenmektedir.

Kargo taşımacılığının, THY dışındaki özel havayolu işletmelerince de yapılabilmesi için gerekli düzenlemeler yapılmış, Ağustos 2008 itibariyle kargo taşımacılığında toplamda 844 bin 407 tona ulaşılmıştır. Ulaştırma Bakanlığınca, ülkemizdeki hava kargo potansiyelinin artırılması amacıyla trafiği yoğun olan havaalanları dışında kalan hava alanlarımızın trafik hakları bakımından daha da serbestleştirilmesi planlanmaktadır.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Atıl durumda bulunan havaalanlarının vatandaşlarımızın hizmetine sunulmasının yanı sıra, mevcut havaalanları hiçbir kaynak israfına gidilmeden “uçağa uygun pist” değil, “piste uygun uçak” anlayışı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bölgesel havacılık politikası çerçevesinde çapraz uçuşlar gündeme getirilerek mevcut havaalanlarının kapasitelerine uygun şekilde kullanımı sağlanmıştır. Yerli havayolu taşıyıcılarımızın küçük gövdeli uçaklarla çeşitli illerden sefer düzenlemesi teşvik edilmiş ve bu sayede söz konusu illerimizin yurt içi ve yurt dışındaki diğer noktalar ile bağlantısı kurulmuştur.  Böylece atıl durumda bulunan havaalanları bölge ve ülke ekonomisine kazandırılmıştır.

Üyesi bulunduğumuz Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO), Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC), Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyet Teşkilatı (EUROCONTROL) ve Havacılık Otoriteleri Birliği (JAA) bünyesinde yürütülen faaliyetler; üyelikten kaynaklanan yükümlülüklerimizin yerine getirilmesi amacıyla yakından takip edilmektedir.

Ulaştırma Bakanlığınca, son beş yıl içinde Yap-İşlet-Devret modeli ve kamu-özel sektör işbirliği çerçevesinde Antalya Havalimanı Birinci Dış Hatlar Terminali, Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali, Antalya Havalimanı İkinci Dış Hatlar Terminali, Dalaman Havalimanı Dış Hatlar Terminali, Esenboğa Havalimanı İç Hatlar ve Dış Hatlar Terminali, Adnan Menderes Havalimanı Dış Hatlar Terminali yapılmıştır.

Atatürk Havalimanı İç Hatlar, Dış Hatlar Terminalleri ile Genel Havacılık Terminalinin Kiralamak Suretiyle İşletme Hakkının Devri, Antalya Havalimanı Birinci ve İkinci Dış Hatlar Terminalleri ile İç Hatlar ve CIP Terminallerinin Kiralamak Suretiyle İşletme Hakkının Devri, Zonguldak / Çaycuma Havalimanının Kiralamak Suretiyle İşletme Hakkının Devri, Antalya-Gazipaşa Havaalanının Kiralamak Suretiyle İşletme Hakkının Devri projeleri ile Kamu-Özel Sektör İşbirliği projeleri kapsamında 2003–2007 yılları arasında sektöre kazandırılan çok önemli yatırımlar mevcuttur. Bu yatırımların tutarı 1 Milyar ABD $’ını aşmıştır. Yap-İşlet-Devret modeli ile gerçekleştirilen bu projelerin sektöre kazandırdığı fiili kapasite yıllık 50 Milyon yolcu/yıldır.

2005 yılında işletme süresi dolan Atatürk Hava Limanı Yolcu Terminallerinin işletme hakkı; 15,5 yıl süreyle 3 Milyar ABD $ kira bedeli karşılığında özel sektöre devredilmiştir. Aynı şekilde 2007 yılında Antalya Hava Limanı Yolcu Terminallerinin de toplam 17 yıl süre ile 2,4 Milyar EURO bedel karşılığında özel sektöre devri gerçekleştirilmiştir.

Bu bağlamda, işletme hakkı devirleri sadece yap-işlet-devret terminalleri ile sınırlı kalmamış; 2006 yılında yaklaşık 5 yıldır atıl durumda bekleyen Zonguldak-Çaycuma Havaalanı cirodan pay alma karşılığında özel sektöre devredilmiştir.

Yine 2007 yılında 1999 yılından bu yana atıl bekleyen Antalya Gazipaşa Havaalanı 25 yıllığına, karının % 65’i devlete ait olmak üzere özel sektöre kiralanmak üzere ihalesi gerçekleştirilmiştir.

Böylece Bakanlık, hem atıl bekleyen havaalanlarını sektöre kazandırma hem de bu havaalanlarından devlete gelir elde etmenin önünü açmıştır.

Bu arada, 87 Milyon EURO bedelli Türkiye Hava Trafik İdaresinin Yeniden Yapılandırılması Projesi (SMART) büyük bir hızla devam etmektedir. Söz konusu projenin hizmete girmesi ile birlikte ülkemiz EUROCONTROL’e üye olan ve çok az ülkede bulunan hava trafik güvenliğine yönelik çok modern bir alt yapıya kavuşmuş olacaktır.

Haberleşme Sektörü:

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Ulaştırma Bakanlığının bir diğer hizmet kolu olan haberleşme sektöründe de son yıllarda önemli gelişmeler yaşanmaktadır.

Bu bağlamda, telekomünikasyon alanında değişik kanunlarla düzenlenen mevzuatın toparlanması, dağınıklığın giderilmesi, sektörde liberalleşmenin hızlandırılması ve AB müktesebatına uyumlu lisans, ara bağlantı, evrensel hizmet ve numaralandırma düzenlemelerini gerçekleştirmek amacıyla sektörü bütünüyle düzenleyen Elektronik Haberleşme Kanunu Tasarısı hazırlanmıştır. Sözkonusu kanun tasarısı 05 Kasım 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulunda yeniden görüşülerek yasalaştırılmıştır.

Bu arada, Ulaştırma Bakanlığınca sektörü serbestleştirirken ülkemizdeki sayısal uçurumu en aza indirgemeye, bilgisayar okur-yazarlığını artırmaya ve ülkemizin Bilgi Toplumuna dönüşümünü hızlandırmaya yönelik olarak Evrensel Hizmet Kanunu kapsamında hizmet götürülmesi de sağlanmıştır.

Evrensel hizmetle ilgili düzenlemeler çerçevesinde; bilgisayar okuryazarlığını artırmaya yönelik olarak birçok proje üretilmiş ve gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen ve halen hazırlıkları devam eden uygulamalarda ilk aşamada gençlerimizin ve çocuklarımızın bilgisayar okur-yazarlığını daha üst seviyelere çıkarmak ve internet erişimlerini artırmak temel hedef olarak seçilmiştir.

Bu bağlamda, 2007 yılı içinde 1800 okulda bilgi teknolojileri sınıfı ve 227 adet Askeri Kışlaya Kamu İnternet Erişim Merkezi (KİEM) kurulması işi tamamlandı. Bu yıl ise şu ana değin 884 Halk Eğitim Merkezi, 271 adet mesleki eğitim merkezi ve 186 adet kütüphane tamamlanarak hizmete açılmıştır.  Ayrıca, 151 merkez ile 131 adet Askeri Kışlaya KİEM kurulması işi devam etmektedir. Bununla birlikte, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı 2000 adet okula birer adet bilgisayar destekli fen laboratuarı kurulması çalışmaları devam etmektedir.  Ayrıca, 89.400 okula web tabanlı yazılım teknolojisi kurulacaktır.

Bu arada, görme engelli vatandaşlarımızın kolay ve hızlı ulaşımını sağlamak amacıyla gören göz projesi hayata geçirilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı internet alt yapısı olmayan 5227 adet okulun internet bağlantısının sağlanması işi TÜRKSAT A.Ş.ye verilmiş olup, kurulum çalışmaları yılsonuna kadar bitirilecektir.

Bu arada, PTT Merkezlerine 806 adet, TCDD Gar Merkezlerine 77 adet olmak üzere toplam 883 adet KİOSK kurulması planlanmaktadır.  Telekomünikasyon altyapısı olmayan yerleşim yerlerinin telefon ihtiyaçlarını karşılamak için evrensel hizmet kapsamında telefon hizmeti götürülmesi amacıyla Türk Telekom A.Ş. evrensel hizmet yükümlüsü olarak görevlendirilmiş olup, ilk etapta hiç telefonu olmayan 1.252 köyün 800’üne kalıcı çözüm sağlanana kadar geçici çözüm olarak uydu telefonu tahsis edilmiştir.

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

Türkiye, GSM sektöründe hızlı bir gelişme göstermiştir. 2002 yılında 23 milyon olan GSM abone sayımız, günümüz itibarı ile 63,6 milyonu bulmuştur; penetrasyon oranı ise % 90 seviyelerine çıkmıştır. Geniş bant internet abone sayısı 5.3 milyon kişiye ulaşmıştır. 2013 yılında bu sayının 11 milyona yükseltilmesi hedeflenmektedir.

Ayrıca, 13 Haziran 2008 tarihinde uzaya gönderilen TÜRKSAT 3A uydusunun kapasitesi % 75 oranında doluluk seviyesine ulaşmış olup, doluluk oranının Ekim 2008 itibariyle % 95’e çıkması beklenmektedir. Uydu; Türkiye ile birlikte Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika, Orta Asya ve Çin'e kadar uzanan geniş bir kapsama alanında, televizyon yayıncılığı ile birlikte internet, ses ve data aktarımları için kullanılacak.

Ulaştırma Bakanlığınca, e-Devlet Kapısının bir an önce açılması için çalışmalara devam edilmektedir. 2 Ocak 2008 tarihinde e-Devlet Portalı olan www.turkiye.gov.tr sitesi kamu kurumlarına test amaçlı açılmıştır.

Ulaştırma Bakanlığı bünyesinde kurulacak Ulusal Ulaştırma Portalı ile de, iki nokta arasında var olan ulaşım alternatiflerinin zaman ve maliyet unsurlarını da kapsayacak şekilde değerlendirilmesi, ulaşımla ilgili gerçek zamanlı bir takım verilerin Türkiye Haritası üzerinde sunulması, ülke çapında ulaşımla ilgili acil durum ve önemli uyarıların (yol çalışması, kaza, vs) portal üzerinden sunulması, ulusal yol ağı üzerinde navigasyon hizmetinin verilmesi sağlanacaktır. Fizibilite çalışması tamamlanmış olup, DPT’ye rapor halinde sunulan portal 2011 yılında halkımızın kullanımına sunulacaktır. 

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,

2004 yılından itibaren PTT işyerlerimizin fiziki durumlarının bankacılık konseptine uygun olarak düzenlenmesi çalışmalarına başlanılmış olup; 2004 yılında 8, 2005 yılında 13, 2006 yılında 200, 2007 yılında 718 olmak üzere toplam 939 adet işyerimiz tamamlanmıştır. 2008 yılı 16 Eylül tarihi itibariyle ise 229 adet işyerimiz daha tamamlanarak hizmete verilmiş olup, toplamda 1168 adet işyerimiz PTT Bank konseptine uygun olarak hizmete açılmıştır. 2008 yılı sonunda PTT Bank olarak düzenlemesi yapılan işyeri sayımızın 1189 olması hedeflenmiştir.

Otomasyon projesi kapsamında ülke genelindeki tüm PTT işyerleri otomasyon alt yapısına kavuşturuldu.1995 yılında 27 işyerinde devreye alınan Otomasyon Projesi, 2003 yılından itibaren hızlı bir artış göstererek 2008 yılı Ağustos ayı sonu itibariyle 3426 işyerinde hayata geçirilmiştir.

PTT; klasik posta hizmetleri ve bankacılık hizmetlerinin yanı sıra kapıdan kapıya teslim hizmeti, kargo hizmetleri, çağrı merkezi, e-telgraf projesi gibi hizmetleriyle hizmet çeşitliliğini artırmıştır.  

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri,
Görüldüğü gibi, ulaştırma ve haberleşme alanında ülkemizde son yıllarda önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Türkiye’nin her alanda olduğu gibi bu sektörlerde de çağı yakalaması, hatta çağa yön vermesi en önemli hedeflerimizdir. Bu bağlamda görüşülmekte olan Ulaştırma Bakanlığı ile bağlı kuruluşları Denizcilik Müsteşarlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile Bakanlığın ilişkili kuruluşu olan Telekomünikasyon Kurumu’nun 2009 yılı bütçe tekliflerinin meclisimiz tarafından kabul edilmesini dileyerek yüce heyetinizi saygılarımla selamlıyorum.

 

Sebahattin KARAKELLE

Erzincan Milletvekili

 

 

 
Bulut Sunucu
Hosted Exchange